Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasada RP w Sofii

Strona główna

Aktualności

Wpływ światowego kryzysu finansowego i ekonomicznego na gospodarkę Bułgarii

17.02.2009
 W Bułgarii oczekuje się, że w wyniku kryzysu finansowego, który przerodził się już w kryzys ekonomiczny w 2009 roku działalność inwestycyjna zostanie mocno ograniczona, co z kolei doprowadzi do spadku popytu wewnętrznego i zmniejszenia ilości udzielonych kredytów. Przewiduje się, że PKB w 2009 będzie kształtował się w granicach wzrostu od 1,2% do 2%. Jednak analitycy bułgarscy nie wykluczają także zerowego lub nawet negatywnego wzrostu. Poniżej w tabeli przedstawiono wybrane wskaźniki makroekonomiczne w latach 2005-2007 oraz oczekiwania na 2008 rok a także prognozę na 2009 rok.

 

Wybrane wskaźniki makroekonomiczne Bułgarii w latach 2005 - 2009

 

Wybrane wskaźniki

2005

2006

2007

2008 (oczekiwania)

2009 (prognoza)

Realny wzrost PKB

6,2 %

6,3%

6,2%

6,5%

1,8%

Nominalna wielkość PKB (mld.BGN)

42,8

49,4

56,5

64,6

69,6

Inflacja (CPI* roczny w %)

5,0%

7,3%

8,4%

7,8%

6,0%

Saldo rachunku bieżącego (% PKB)

-12,4%

-17,8%

-21,5%

-22,0%

-18,5%

Zadłużenie zagraniczne brutto (%PKB)

69,0%

80,7%

97,3%

109,9%

111,0%

Bilans handlu zagranicznego (% PKB)

-20,2%

-22,0%

-25,5%

-24,0%

-20,5%

Nadwyżka budżetowa (% PKB)

3,1%

3,5%

3,5%

3,5%

2,0%

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (%PKB)

14,4%

23,6%

21,1%

16,6%

12,9%

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld. EUR)

3,15

5,96

6,11

5,5

4,6

Bezrobocie (%)

10,1%

9,%

6,9%

6,3%

7,5%

Podstawowy wskaźnik oprocentowania (średni w %)

2,04%

2,69%

3,93%

5,12%

4,20%

Kurs wymiany EUR (średni za rok)

1,95583

1,95583

1,95583

1,95583

1,95583

Kurs wymiany USD (średni za rok)

1,66

1,49

1,33

1,45

1,35

 

*CPI - Indeks wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych

 

Źródło: Urząd Statystyczny Bułgarii (Nacjonalen Statysticzeski Instytut), Narodowy Bank Bułgarii (Balgarska Narodna Banka), MKB Unionbank.

 

Pomimo poważnego kryzysu odczuwanego w Bułgarii wskazuje się na co najmniej sześć gałęzi, które mają szansę nie tylko oprzeć się trudnościom, ale mają potencjał wzrostu.  Do nich zalicza się:

-         przemysł spożywczy,

-         dystrybucję leków i kosmetyków,

-         łączność i zaawansowane technologie,

-         urządzenia dla oczyszczalni ścieków i fabryk odzyskiwania surowców wtórnych ze śmieci,

-         odnawialne źródła energii,

-         budowa dróg.

 

Dobrze przygotowane projekty w powyższych sektorach nadal będą mieć łatwiejszy dostęp do finansowania bankowego w 2009 r. pomimo globalnego zmniejszania się kredytów. Oczekuje się, że w Bułgarii pożyczki dla ludności i firm wzrosną jedynie o 5 %.

 

Przemysł spożywczy jest jednym z nielicznych sektorów, w których  pod koniec 2008 r. nastąpił wzrost produkcji i sprzedaży (3%). Odnotowuje się również wzrost obrotów w sieci sklepów spożywczych. Potencjał wzrostu tego sektora tkwi w większych budżetach domowych przeznaczonych na żywność i napoje, zwiększonych zamówieniach dla lokalnych producentów od rosnącej sieci handlowych, możliwości finansowania producentów ze środków unijnych.

 

Wewnętrzny rynek leków i związanych z nim produktów: kosmetyków i substytutów diety wzrósł w 2008 roku, co daje podstawę do przewidywań, że dystrybutorzy lekarstw i kosmetyków pozostaną nie dotknięci kryzysem. Ponadto w 2009 r. zwiększone zostaną środki z budżetu państwa przeznaczone na ochronę zdrowia, jak również odnotowuje się wzrost znaczenia ubezpieczeniowych funduszy zdrowotnych.

 

Zaawansowane technologie i łączność również nie będą odczuwały mocno kryzysu. Oczekuje się, że wzrost produkcji w sektorze w 2008 r. wyniesie 10 %. Nasila się popyt na produkty softwarowe i podaż usług outsourcingowych.

 

Zapotrzebowanie na urządzenia dla oczyszczalni i odzyskiwania surowców wtórnych ze śmieci w br. będzie wzrastać ze względu na politykę państwa i gmin budowy zakładów przetwarzania surowców wtórnych oraz popyt w przemyśle na filtry i urządzenia oczyszczające.

 

Strategia Unii Europejskiej zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnej produkcji energii elektrycznej (16% dla Bułgarii do 2020, wobec 6,6% w 2007 r.) sprawia, że gałąź ta nie będzie podatna na wpływy kryzysu finansowego. 2008 roku zostały wdrożone nowe moce do parków energii wiatrowej (w pobliżu Kaliakry) i kolektorów słonecznych (w pobliżu Ihtiman). Obserwuje się stały wzrost inwestycji w odnawialne źródła energii.

 

Do czynników wpływających na dobre prognozy dla budownictwa infrastruktury drogowej  należą: niezadowalający stan infrastruktury drogowej, rozpoczęte projekty oczyszczalni ścieków, oczekiwany wybór wykonawcy autostrady „Trakia" i innych odcinków drogowych. Dodatkowo pozytywny wpływ na rozwój sektora będzie miał wzrost wydatków państwowych na infrastrukturę w 2009 r. w pakiecie środków antykryzysowych oraz wykorzystanie środków z programu operacyjnego „Transport" (do 20013 roku musi zostać wykorzystanych 2 mld. EUR).

 

W wyniku kryzysu Bułgarii najbardziej ucierpiały następujące sektory:

 

-         budownictwo,

-         nieruchomości,

-         metalurgia i przemysł wydobywczy,

-         budowa maszyn,

-         przemysł chemiczny,

-         transport,

-         przemysł tekstylny,

-         turystyka.

Największym zagrożeniem dla budownictwa są problemy związane z realizacją gotowych projektów, brak finansowania, spadek marży zysku, możliwe bankructwa mniejszych firm.

 

Dla sektora metalurgicznego, zagrożenia związane są ze spadkiem popytu na metale na rynkach światowych, trwający spadek cen, mniejszy popyt ze strony budownictwa. Zmniejszenie zamówień z zagranicy, straty rynków eksportowych, trwałe zmniejszenie produkcji ze względu na recesję światowej gospodarki są podstawowymi trudnościami przemysłu maszynowego Bułgarii.

 

Do zagrożeń dla przemysłu chemicznego zalicza się nadmierną podaż produktów chemicznych na rynkach światowych i utratę zaufania ze względu  na nie wywiązywanie się z zamówień wskutek kryzysu gazowego.

 

Najważniejsze wyzwania przed którymi stoją firmy transportowe związane są z mniejszą ilością przewożonych towarów, co z kolei jest efektem spowolnienia gospodarki i zmniejszeniem się stopy zysku w sektorze. Możliwe są również bankructwa mniejszych firm.

 

Szwalnie, które odnotowywały poważny wzrost w ostatnich latach narażone są teraz na trudności związane z wycofywaniem się inwestycji w kraju, dumpingiem cenowym produkcji importowanej i zmniejszeniem się produkcji na zlecenie z powierzonego materiału.

 

Pomimo odnotowywanego 14,6% wzrostu ilości przyjazdów zagranicznych turystów do Bułgarii poważnym wyzwaniem w 2009 roku stojącym przed turystyką bułgarską będzie mniejsza liczba turystów, rezygnacja z rezerwacji, skrócenie pobytu i ograniczenie przyjazdów biznesowych.

 

Materiał opracowano w WPHI w Sofii wg publikacji MKB Unionbank opublikowanej na stronie internetowej: http://www.econ.bg/analysis/article156573/vliyanieto_na_svetovnata_kriza_vurhu_ikonomikata_na_bulgariya

 

  • http://www.paiz.gov.pl/index/?lang_id=12
  • http://wybor.coie.gov.pl/
  • http://www.mg.gov.pl/
Ambasada RP w Sofii
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Bitolia 6, Sofia 1680, Bułgaria
tel.: +359 2/869-11-25, 869-11-50, fax: +359 2/869-11-29, e-mail: ,
Godziny urzędowania: Poniedziałek - Piątek 8:30 - 16:30
Czas lokalny: